ARTIKELEN

In de e-nieuwsbrief van Masterplan Dyscalculie worden regelmatig artikelen opgenomen.
Deze artikelen zijn tevens op deze website terug te vinden.

Protocollen ERWD

Mieke van Groenestijn (projectleider van de protocollen ERWD)
3 december 2013

In opdracht van met Ministerie van OCW is in de afgelopen jaren het protocol Ernstige RekenWiskunde-problemen en Dyscalculie (ERWD) ontwikkeld. Het protocol bestaat uit drie publicaties en biedt een integrale aanpak voor leerlingen in bao, sbao en so (ERWD1), vo en vso (ERWD2) en studenten mbo ( ERWD3) die problemen ondervinden met rekenen. Hierbij gaat het om alle gradaties van rekenproblemen, van licht tot ernstig of dyscalculie.

Elke publicatie bestaat uit vier delen: een stappenplan voor het begeleiden van leerlingen/ studenten (schoolbeleid), een inhoudelijk deel over goed rekenonderwijs, een deel over afstemming van het rekenonderwijs op leerlingen/studenten die specifieke hulp nodig hebben en een deel over diagnostiek van rekenproblemen, gebaseerd op handelingsgerichte diagnostiek (HGD). In sommige situaties kan er sprake zijn van dyscalculie.

In ERWD1 ligt het accent vooral op preventie van rekenproblemen. Hierbij gaat het om kennis van de leraar over goed rekenonderwijs, afgestemd op de ontwikkeling van elke individuele leerling. Dat begint al in groep 1. Het protocol schetst in grote lijnen de rekenwiskundige ontwikkeling van jonge kinderen en biedt aanwijzingen voor afstemming van het rekenonderwijs op deze ontwikkeling. De eerste jaren in het basisonderwijs zijn cruciaal voor leerlingen die een vertraagde of gebrekkige ontwikkeling doormaken. Dit doet een groot beroep op de deskundigheid van de leraren in de onderbouw. Inhoudelijke kennis van de op school aanwezige rekenmethode is niet voldoende. Wat doe je als een leerling de rekenopdrachten niet begrijpt en het tempo van de groep niet kan bijhouden? Het protocol beschrijft in vier hoofdlijnen de rekenwiskundige ontwikkeling, overstijgend aan methoden, en biedt aanknopingspunten voor afstemming. Het stappenplan beschrijft welke specifieke hulp een leerling nodig heeft als er werkelijk problemen ontstaan.

Leerlingen verlaten het basisonderwijs op uiteenlopende niveaus van rekenkennis en rekenvaardigheid. In het referentiekader staat niveau 1F aangegeven als een minimum niveau bij het verlaten van het po. Ondanks goed rekenonderwijs in de basisschool zijn er altijd leerlingen die dat niveau niet halen. Deze leerlingen zien we vaak instromen in vmbo basis en kader, maar we zien ze ook in havo en vwo. Dat wil niet zeggen dat zij zich niet verder kunnen ontwikkelen. Een goede aansluiting met het basisonderwijs is noodzakelijk om de leerlingen in het voortgezet onderwijs verder te kunnen begeleiden om uiteindelijk het referentieniveau 2F of 3F te halen.
Het protocol ERWD2 biedt inhoudelijke informatie voor het begeleiden van leerlingen die extra ondersteuning nodig hebben. Dit vraagt van het voortgezet onderwijs dat er op elke school specifieke rekendocenten en rekenspecialisten zijn die de ontwikkeling van de leerlingen goed kunnen volgen, eventuele problemen kunnen signaleren en analyseren en die op cruciale momenten de juiste beslissingen kunnen nemen voor een optimale begeleiding. In het Examenblad van het College voor Examens worden de eisen beschreven voor de eindtoets en tevens de mogelijkheden voor faciliteiten voor die leerlingen die het niveau 2F of 3F echt niet kunnen halen.

protocol mboHet referentieniveau 2F is het minimum niveau om in de maatschappij te kunnen functioneren. Dit is het beoogde beheersingsniveau voor mbo 1, 2 en 3. Voor mbo 4 is het beoogde beheersingsniveau 3F. Dat hangt samen met doorstroom naar hbo.
Studenten in mbo die specifieke begeleiding nodig hebben voor rekenen moeten een beroep kunnen doen op hun docenten en begeleiders. Het protocol ERWD3 beschrijft richtlijnen voor rekenbeleid in mbo en biedt inhoudelijke informatie voor rekendocenten, rekenspecialisten en rekencoaches om hun studenten optimale ondersteuning en begeleiding te kunnen geven.
 

1 Voor meer informatie over de inhoud en downloads zie www.nvorwo.nl en klik op ERWD.
2 Van Groenestijn, M., Borghouts, C., & Janssen, C. (2011). Protocol Ernstige RekenWiskunde-problemen en Dyscalculie. BAO, BO, SO. Assen: Van Gorcum.
Van Groenestijn, M., Van Dijken, G., & Janson, D. (2012a). Protocol Ernstige RekenWiskunde-problemen en Dyscalculie. VO. Assen: Van Gorcum.
Van Groenestijn, M., Van Dijken, G., & Janson, D. (2012b). Protocol Ernstige RekenWiskunde-problemen en Dyscalculie. MBO. Assen: Van Gorcum.
3 Zie Voorlichtingsbrochure_pilot_dyscalculie_rekentoets_vo_2014.pdf op de site van CvTE.



KPC Groep